Sýningaropnun á sjómannadaginn: „Til fiskiveiða fóru“ í Bátahúsinu á Byggðasafninu í Görðum.

Á sjómannadeginum 7. júní stendur Byggðasafnið í Görðum fyrir opnun nýrrar og metnaðarfullrar sýningar, „Til fiskiveiða fóru“, í Bátahúsinu á safnasvæðinu. Sýningin varpar ljósi á útgerðarsögu Akraness og Hvalfjarðarsveitar og er öllum bæjarbúum og gestum boðið að taka þátt í þessum tímamótaáfanga.

Húsið sjálft einstakur safngripur

Bátahúsið er einstakt í sinni röð en það var reist utan um fjóra súðbyrta báta sem mynda hjarta sýningarinnar. Slík bátasmíði var árið 2021 færð á lista UNESCO yfir óáþreifanlegan menningararf, sem undirstrikar mikilvægi þessarar hefðar.

Raunar má segja að húsið sjálft sé stærsti sýningargripurinn. Það er óeinangrað timburhús með náttúrulegri loftræstingu, skipt í þrjú bátahús og bryggjuhús sem tengjast með opnum rýmum. Gestir ganga þannig inn í lifandi umhverfi sem endurskapar aðstæður fortíðar fremur en að skoða hefðbundna sýningu.

Fiskur og fólk í forgrunni

Í kjarna sýningarinnar eru sögur af fólkinu sem byggði líf sitt á fiskveiðum. Þar er varpað ljósi á daglegt líf sjómanna, verkafólks og fjölskyldna, auk þess sem fjallað er um hlutverk kvenna og barna í samfélagi þar sem útgerðin var undirstaða allra lifibrauða.

Sýningin fylgir þróun útgerðarinnar í gegnum aldir, allt frá árabátum til nútíma veiða, og sýnir hvernig sjávarútvegur varð meginstoð samfélagsins á Akranesi. Heimildir benda til þess að fiskveiðar hafi verið stundaðar á svæðinu allt frá landnámsöld og að sjávarútvegur hafi fljótt orðið ráðandi atvinnugrein vegna nálægðar við gjöful fiskimið.

Sagan mótar samfélagið

Gestir kynnast einnig hvernig fiskveiðar og verslun mótuðu samfélagið í kringum Akranes og Hvalfjörð. Með aukinni eftirspurn eftir skreið og lýsi varð svæðið að mikilvægu miðstöð útgerðar og verslunar, þar sem bæði innlendir og erlendir aðilar komu að sögu.

Sýningin sýnir hvernig efnahagslegar breytingar og samfélagslegar umbreytingar leiddu til þess að smáar sjávarbyggðir þróuðust í öflug samfélög við sjóinn – þróun sem á enn eftir að móta sjálfsmynd staðarins.

Lifandi tenging við fortíðina

„Til fiskiveiða fóru“ er ekki aðeins sögusýning heldur upplifun þar sem gestir geta skynjað andrúmsloft fortíðarinnar og tengst daglegu lífi fólks sem treysti á sjóinn. Með persónufrásögnum, gripum og rýmisuppsetningu skapast lifandi tenging milli fortíðar og nútíðar.

Opnun sýningarinnar á sjómannadegi er jafnframt táknræn, þar sem hún heiðrar þá sem störfuðu og starfa enn við sjávarútveg, og minnir á mikilvægi þessa arfs fyrir samfélagið í dag.